Verslag lezing 31/10/2014

Verslag lezing 31 oktober 2014

Sporen van een begraven middeleeuws cultuurlandschap.

Resultaten van een multidisciplinair archeologisch vooronderzoek in een commerciële setting.

De spreker van deze avond is Pieter Laloo. Pieter is als archeoloog werkzaam bij GATE, Ghent Archeological Team, dit is een spin-off bedrijf van de vakgroep archeologie van de universiteit Gent. Het doel van deze lezing was een kennismaking met de commerciële archeologie en de resultaten van een vooronderzoek op de site van Verrebroek. In de huidige archeologie is het niet eenvoudig om nog projecten binnen te halen. Aan de hand van voorbeelden liet Pieter ons kennis maken met de nieuwe wetgevingen en reglementeringen omtrent de archeologie. Gate is een zelfstandig bedrijf dat nauw samenwerkt met de vakgroep archeologie van de universiteit Gent.

De site van Verrebroek maakt deel uit van het grote sluizencomplex dat gegraven en gebouwd wordt op de linker Scheldeoever in de Antwerpse haven. De bedoeling van onze spreker was aan de hand van wetenschappelijke onderzoeksresultaten ons te laten kennis maken met de reconstructie van een middeleeuws begraven landschap. hij maakte van deze gelegenheid gebruik om ons wegwijs te maken in het stratigrafisch onderzoek, aan de hand van schema’s toonde hij het publiek duidelijk hoe we de verschillende lagen in de bodemopbouw kunnen onderscheiden. Tijdens het archeobotanisch onderzoek werd geprobeerd om een beeld te krijgen van het laat- en post middeleeuwse landschap van de onderzoekszone Verrebroekdok. Bij dergelijk onderzoek wordt getracht om zoveel mogelijk te weten te komen over de landbouwactiviteiten en de verschillende voedingspatronen. De pollenanalyse maakt een belangrijk onderdeel uit van het archeobotanisch onderzoek naar landschapsreconstructies, zo kan worden vastgesteld welke soorten bomen en struiken er groeiden, waar er weilanden aanwezig waren, enz… Er werd ook onderzoek verricht naar de veenontginning. Er werd vastgesteld dat de veenontginning reeds tot ontwikkeling kwam halfweg de 12de eeuw. Tegen ongeveer 1260 waren de veengronden reeds gedeeltelijk afgegraven tot tegen de onderliggende zandgronden, de niet afgegraafde veengronden werden vooral gebruikt voor het hoeden van grazers zoals schapen. Vanaf de 14de eeuw maar vooral gedurende de 15de eeuw werd het gebied verstoord door verschillende stormvloeden. Via de stratigrafische onderzoeken liet hij ons zien welke impact deze hadden op de vorming van het landschap. Naast de waarneming van de middeleeuwse periodes confronteerde Pieter ons ook met de aanwezigheid van tal van steentijdsites. Deze werden voornamelijk vastgesteld door boringen. De steentijdsites bestaan voornamelijk uit concentraties van silexwerktuigen. De aanwezigheid van deze steentijdsites zijn natuurlijk heel belangrijk in het ganse pakket van archeologisch onderzoek dat gebeurt in het Verrebroekdok, doch zij vormen een barrière bij het verdere onderzoek van de middeleeuwse site. Na deze lezing die 1u30min. duurde was het talrijk opgekomen publiek (66 personen) behoorlijk overdonderd met wetenschappelijke gegevens van wat een dergelijk onderzoek oplevert. Na het beantwoorden van de gestelde vragen aan onze spreker was de tijd aangebroken om deze een gepast geschenk te overhandigen. De temperatuur in de zaal was in hoge mate toegenomen waardoor een natje en een droogje welkom was. Er werd nog druk nagepraat en rond 1u draaiden wij het licht uit.

    2014-10-31_IMG_2213   2014-10-31_IMG_2221  
2014-10-31_IMG_2228

Pieter en Romain bij de inleiding van de lezing

Link naar de fotoreeks